Bij het ontwerpen of bestellen van een schakelkast worden drie fouten het vaakst gemaakt: een verkeerde beschermingsgraad kiezen, thermische planning overslaan en het verkeerde materiaal selecteren voor de omgeving. Deze fouten lijken klein in de ontwerpfase, maar kosten je later veel tijd, geld en gedoe. In dit artikel bespreken we ook hoe maatvoering en de keuze voor maatwerk een groot verschil maken.
Wat zijn de gevolgen van een verkeerd gekozen beschermingsgraad?
Een verkeerd gekozen beschermingsgraad betekent dat je schakelkast niet de bescherming biedt die de omgeving vraagt. Dit leidt tot storingen, schade aan elektronica en in sommige gevallen gevaarlijke situaties. De IP-klasse van een kast bepaalt hoe goed die beschermt tegen stof en water. Kies je te laag, dan dringt vocht of vuil binnen. Kies je te hoog zonder reden, dan betaal je onnodig meer.
In de praktijk gaat het vaak mis bij kasten die buiten of in vochtige ruimtes worden geplaatst. Een IP54-kast is geschikt voor spatwaterbestendigheid, maar in een wasruimte of buitenopstelling heb je al snel IP65 of IP66 nodig. In de voedingsmiddelenindustrie of tuinbouw, waar gereinigd wordt met hogedrukspuiten, kom je soms zelfs uit op IP69K.
Andersom werkt het ook: een kast met een te hoge beschermingsgraad zonder goede ventilatie of koeling kan intern warmte opbouwen, wat de elektronica beschadigt. De beschermingsgraad en thermische planning hangen dus direct met elkaar samen.
Veelgemaakte fouten bij beschermingsgraad:
- IP54 kiezen voor een buitentoepassing waar IP65 of hoger nodig is
- Geen rekening houden met reinigingsprocessen in de omgeving
- Vergeten dat een hogere IP-klasse ook afdichtingseisen stelt aan kabeldoorvoeren en sloten
- De beschermingsgraad bepalen op basis van de kast zelf, maar vergeten dat bewerkingen (boringen, uitsparingen) de IP-klasse verlagen als ze niet correct worden afgedicht
Waarom is slechte thermische planning een veelgemaakte fout?
Slechte thermische planning is een veelgemaakte fout bij schakelkasten omdat warmteontwikkeling door componenten zoals frequentieregelaars, transformatoren en PLC’s wordt onderschat. Zonder voldoende warmteafvoer loopt de temperatuur in de kast op, wat de levensduur van elektronica verkort en storingen veroorzaakt.
Veel engineers denken aan de componenten die erin gaan, maar vergeten te berekenen hoeveel warmte die samen produceren. Een kast die gesloten is voor een hoge IP-klasse, kan die warmte niet kwijt via convectie. Dan zijn actieve koeling, ventilatieroosters met filters of een warmtewisselaar nodig.
Thermische planning doe je idealiter in de ontwerpfase, niet achteraf. Houd rekening met:
- De totale warmteproductie van alle componenten samen (in Watt)
- De omgevingstemperatuur op de installatielocatie
- De maximaal toegestane bedrijfstemperatuur van de gevoeligste component
- Of ventilatie mogelijk is, of dat de kast volledig gesloten moet blijven
Een kast die te warm wordt, geeft geen directe foutmelding. De elektronica degradeert langzaam, en je merkt het pas als er iets uitvalt. Dat is precies waarom dit probleem zo vaak over het hoofd wordt gezien.
Welke materiaalkeuzefouten worden gemaakt bij schakelkasten?
De meest voorkomende materiaalkeuzefout bij schakelkasten is standaard kiezen voor plaatstaal, terwijl de omgeving vraagt om RVS of aluminium. Plaatstaal is betaalbaar en breed inzetbaar, maar in corrosieve, vochtige of hygiënische omgevingen is het de verkeerde keuze. Roestvorming, verontreinigingsrisico en reinigingsproblemen zijn het gevolg.
Andersom wordt RVS soms gekozen terwijl het niet nodig is, wat de kosten onnodig verhoogt. Aluminium wordt regelmatig vergeten als optie, terwijl het licht, corrosiebestendig en goed bewerkbaar is. Voor buitentoepassingen of mobiele machines kan aluminium juist de beste keus zijn.
Kunststof behuizingen worden onderschat voor lichtere toepassingen. Ze zijn niet geleidend, corrosiebestendig en relatief goedkoop, maar minder geschikt als je veel warmte moet afvoeren of mechanische sterkte nodig hebt.
Omdat wij onafhankelijk werken met meerdere Europese fabrikanten en niet gebonden zijn aan één merk of leverancier, kunnen we voor iedere toepassing het meest geschikte materiaal adviseren, zonder commerciële bijbedoelingen. Bekijk ons volledige productaanbod om te zien welke materialen en uitvoeringen beschikbaar zijn.
Materiaaloverzicht op hoofdtoepassingen:
- Plaatstaal: standaard industriële omgevingen, droog, binnenshuis
- RVS: voedingsmiddelenindustrie, tuinbouw, farmacie, buitentoepassingen met reinigingsvereisten
- Aluminium: buitentoepassingen, mobiele machines, waar gewicht telt
- Kunststof: lichte toepassingen, niet-geleidende omgevingen, compacte behuizingen
Hoe voorkom je fouten bij de maatvoering van een schakelkast?
Fouten bij de maatvoering van een schakelkast voorkom je door in de ontwerpfase niet alleen te kijken naar de componenten die erin moeten, maar ook naar bekabeling, montageruimte, kabelgoten, DIN-rails en toekomstige uitbreidingen. Een kast die net groot genoeg is voor de huidige componenten, is in de praktijk te klein.
Een veelgemaakte fout is het onderschatten van de ruimte die bekabeling inneemt. Kabels moeten netjes kunnen worden geleid, met voldoende buigradius en ruimte voor kabeldoorvoeren. Als je dat niet meeneemt in de maatvoering, eindig je met een kast vol proppen kabels, wat de montage bemoeilijkt en de warmteafvoer verslechtert.
Denk ook aan de toegankelijkheid na installatie. Moet iemand de kast kunnen openen voor onderhoud? Dan heb je voldoende diepte nodig om comfortabel te kunnen werken. En vergeet de montagewijze niet: een wandkast vraagt andere maatvoering dan een staande kast of een kast die in een machine wordt geïntegreerd.
Praktische checklist voor maatvoering:
- Maak een lijst van alle componenten met hun afmetingen
- Voeg 20 tot 30 procent extra ruimte toe voor bekabeling en kabelgoten
- Controleer of DIN-rails en montageplaatjes passen met de juiste tussenruimte
- Houd rekening met de installatielocatie: is er voldoende ruimte rondom de kast?
- Denk aan uitbreidingsruimte voor toekomstige aanpassingen
Wanneer is maatwerk de juiste keuze om fouten te vermijden?
Maatwerk is de juiste keuze wanneer een standaard schakelkast niet past bij de afmetingen, het materiaal, de beschermingsgraad of de bewerkingen die jouw toepassing vraagt. In de praktijk is dat vaker het geval dan je denkt. Meer dan 70 procent van de projecten die wij uitvoeren, zijn maatwerkprojecten, juist omdat standaardkasten zelden precies aansluiten op wat een machine of installatie nodig heeft.
Maatwerk betekent niet per se duurder of langzamer. Het betekent dat de kast volledig wordt afgestemd op jouw situatie: afwijkende afmetingen, specifieke uitsparingen voor kabeldoorvoeren, boringen op de juiste plekken, een kleur die past bij de machine, of een montagevoorziening die direct klaar is voor installatie. Met moderne CNC-bewerkingstechnieken kunnen dit soort aanpassingen snel en nauwkeurig worden uitgevoerd.
Een maatwerk schakelkast voorkomt ook dat je achteraf zelf moet gaan boren, vijlen of aanpassen. Dat kost tijd, vergroot de kans op fouten en kan de IP-klasse van de kast aantasten als de doorvoeren niet goed worden afgedicht. Door dit in de bestelfase goed te regelen, ontvang je een kast die direct geschikt is voor de toepassing.
Maatwerk is zeker de juiste keuze als:
- De standaardafmetingen niet passen in de machine of installatie
- Je specifieke uitsparingen of kabeldoorvoeren nodig hebt
- De omgeving bijzondere eisen stelt aan materiaal of beschermingsgraad
- Je een kant-en-klare kast wilt die direct gemonteerd kan worden
- Het project een afwijkende kleur, coating of uitvoering vereist
Bekijk ook hoe maatwerk behuizingen worden gerealiseerd voor een goed beeld van de mogelijkheden.
Hoe VIFA Enclosures helpt bij het vermijden van schakelkastfouten
Bij VIFA Enclosures helpen we machinebouwers, paneelbouwers en installateurs dagelijks bij het selecteren en realiseren van de juiste schakelkast. We denken al in de ontwerpfase mee over beschermingsgraad, materiaal, maatvoering en thermische eisen, zodat je niet achteraf voor verrassingen staat.
- Onafhankelijk advies over materiaal, beschermingsgraad en uitvoering, zonder binding aan één merk
- Maatwerk schakelkasten met uitsparingen, boringen, kabeldoorvoeren en montagevoorzieningen via CNC-bewerking
- Persoonlijk contact met korte communicatielijnen, direct met iemand die de industrie kent
- Standaard en maatwerk leverbaar in plaatstaal, RVS, aluminium en kunststof
- Technische ondersteuning van selectie tot levering, inclusief begeleiding bij tekeningen en specificaties
Heb je een specifieke toepassing of wil je weten welke schakelkast het beste past bij jouw situatie? Bekijk onze oplossingen of vind jouw behuizing via onze zoekmachine en leg je vraagstuk direct bij ons neer.