Hoe monteer je componenten in een schakelkast?

Hendrien Kiers ·
Geopende industriële schakelkast met DIN-rails, klemmenblokken en kabelkanalen, terwijl een technicus een component installeert.

Componenten monteren in een schakelkast doe je in een vaste volgorde: begin met de mechanische opbouw (DIN-rails en montageplaten), ga daarna over naar de elektrische componenten, en sluit af met bekabeling en kabelmanagement. Die volgorde voorkomt dat je later werk moet overdoen of componenten moet verplaatsen om bij de bedrading te kunnen. In dit artikel lees je precies hoe je dat aanpakt, welk gereedschap je nodig hebt en wanneer een maatwerk schakelkast slimmer is dan een standaard kast.

Welke volgorde gebruik je bij het monteren van componenten?

De juiste montagevolgorde in een schakelkast is: eerst de mechanische basis opbouwen (rails en platen), dan de componenten plaatsen van groot naar klein, en als laatste de bekabeling aansluiten. Door deze volgorde aan te houden voorkom je dat je componenten achteraf moet verzetten omdat je er niet meer bij kunt.

Concreet ziet de volgorde er zo uit:

  1. Montageplaat en DIN-rails bevestigen voordat er ook maar één component in de kast gaat
  2. Grote componenten plaatsen zoals transformatoren, frequentieregelaars en voedingen. Die bepalen de indeling van de rest
  3. Kleinere componenten monteren zoals zekeringhouders, relais, contactoren en klemmenblokken
  4. Kabelgoten en kabelmanagement plaatsen zodat de bekabeling netjes geleid wordt
  5. Bekabeling aansluiten van boven naar beneden en van links naar rechts, zodat je overzicht houdt
  6. Controleren en testen voordat de kast in gebruik wordt genomen

Een veelgemaakte fout is beginnen met bekabelen terwijl niet alle componenten al gemonteerd zijn. Dat leidt tot kabels die te kort zijn, onlogische routes en een kast die moeilijk te onderhouden is.

Hoe bevestig je DIN-rails en montageplaten in een schakelkast?

DIN-rails bevestig je met bouten of schroeven direct op de montageplaat van de schakelkast. Zorg dat de rails horizontaal en waterpas zitten, want scheve rails zorgen voor problemen bij het vastklikken van componenten. Montageplaten worden via de bevestigingspunten in de kast vastgezet en moeten stabiel zitten om trillingen op te vangen.

Een paar praktische richtlijnen:

  • Gebruik de juiste boutmaat voor de montageplaat. Te kleine bouten trillen los, te grote beschadigen de plaat
  • Plan de positie van de DIN-rails van tevoren op papier of in een tekening. Wijzig je de indeling achteraf, dan moet je opnieuw boren of schroefgaten opvullen
  • Houd voldoende ruimte tussen de rails voor ventilatie en bekabeling. Een vuistregel is minimaal 80 mm tussen twee rails
  • Gebruik eindstops op de DIN-rails zodat componenten niet kunnen verschuiven

Als je werkt met een maatwerk elektronica kast, kunnen DIN-rails en bevestigingspunten al op de juiste positie worden voorgeboord. Dat scheelt werk op de werkvloer en voorkomt fouten bij de uitvoering.

Welke gereedschappen en hulpmiddelen heb je nodig?

Voor het monteren van componenten in een schakelkast heb je in ieder geval een schroevendraaier (plat en kruiskop), een momentsleutel, een boorset, een waterpas en een afkortzaag of kniptang voor DIN-rails nodig. Afhankelijk van de complexiteit van de installatie komen daar specifieke hulpmiddelen bij.

Een handig overzicht van het basisgereedschap:

  • Schroevendraaiers in meerdere maten, inclusief geïsoleerde uitvoering voor elektrisch werk
  • Momentsleutel voor het correct aandraaien van aansluitklemmen
  • DIN-railknipper of afkortzaag voor het op maat knippen van rails
  • Waterpas voor het recht monteren van rails en montageplaten
  • Kabelbindertang en kabelbinders voor het bundelen van bedrading
  • Kabelstripper en crimptang voor het aansluiten van aders
  • Multimeter voor het controleren van aansluitingen
  • Markeringstang of labelprinter voor het labelen van kabels en klemmen

Werk je regelmatig aan schakelkasten, dan is een georganiseerde gereedschapswagen of -koffer een goede investering. Het zoeken naar het juiste gereedschap kost meer tijd dan je denkt.

Hoe zorg je voor goede kabelgeleiding en kabelmanagement?

Goede kabelgeleiding in een schakelkast bereik je door kabelgoten te gebruiken die de kabels ordelijk van component naar component leiden. Monteer de kabelgoten tegelijk met de DIN-rails, zodat je weet hoeveel ruimte er beschikbaar is voor bekabeling voordat je de componenten plaatst.

Richtlijnen voor overzichtelijk kabelmanagement:

  • Gebruik kabelgoten met deksel zodat de bedrading netjes weggewerkt is maar toch toegankelijk blijft
  • Scheid sterkstroomkabels van zwakstroomkabels (signaalbekabeling, datakabels) om storingen te voorkomen
  • Label iedere kabel aan beide uiteinden, ook als het je eigen werk is. Bij onderhoud of storingen ben je blij dat je dit gedaan hebt
  • Gebruik kabelinvoerstukken of kabeldoorvoeren op de plekken waar kabels de kast binnenkomen. Dit beschermt de kabels en houdt de beschermingsgraad van de kast op peil
  • Laat voldoende kabellengte in de goot zodat je aansluitingen later kunt lostrekken zonder de kabel te beschadigen

Een schakelkast met slechte kabelgeleiding is niet alleen onoverzichtelijk, maar ook gevaarlijk. Bij onderhoud of uitbreiding is het risico op fouten en kortsluiting aanzienlijk groter. Bekijk ook ons volledige productaanbod voor kasten die al zijn voorbereid op kabelmanagement.

Welke veiligheidsregels gelden bij het werken in een schakelkast?

Bij het werken in een schakelkast geldt altijd: zorg dat de installatie spanningsloos is voordat je begint. Vergrendel de schakelaar en gebruik een waarschuwingsbord zodat niemand de stroom per ongeluk terugzet. Werk je aan een kast die al deels in bedrijf is, gebruik dan geïsoleerd gereedschap en persoonlijke beschermingsmiddelen.

De belangrijkste veiligheidsregels op een rij:

  • Volg de LOTO-procedure (Lockout/Tagout): vergrendel de energiebron en hang een tag aan de schakelaar
  • Controleer met een spanningstester of de installatie daadwerkelijk spanningsloos is, ook als je de stroom zelf hebt uitgeschakeld
  • Gebruik geïsoleerd gereedschap dat is goedgekeurd voor elektrisch werk (VDE-gekeurd)
  • Draag persoonlijke beschermingsmiddelen zoals veiligheidsschoenen en indien van toepassing een veiligheidsbril
  • Werk niet alleen aan hoog- of middenspanningsinstallaties
  • Controleer de beschermingsgraad van de kast na montage. Een schakelkast met IP65 of hoger moet volledig gesloten zijn om die graad te halen

Wanneer kies je voor een maatwerk schakelkast in plaats van een standaard kast?

Je kiest voor een maatwerk schakelkast wanneer een standaard kast niet past bij de afmetingen, het aantal componenten, de omgeving of de specifieke eisen van je installatie. Een maatwerk kast is ook de betere keuze als je uitsparingen, kabeldoorvoeren of montagevoorzieningen nodig hebt die niet standaard beschikbaar zijn.

Situaties waarbij maatwerk de logische keuze is:

  • De beschikbare ruimte in de machine of installatie heeft een afwijkende vorm of beperkte diepte
  • Je hebt specifieke doorvoeropeningen nodig voor kabels, buizen of koeling
  • De omgeving stelt hoge eisen aan het materiaal, zoals RVS voor vochtige of corrosieve omgevingen
  • Je wilt de kast direct ontvangen met voorgeboorde gaten, rails en montagevoorzieningen, zodat er op de werkvloer zo min mogelijk bewerkingen nodig zijn
  • De standaard kleur of uitvoering past niet bij de machine of het eindproduct

Meer dan 70% van de activiteiten bij ViFa Enclosures bestaat uit maatwerkprojecten. Dat zegt iets over hoe vaak standaard kasten simpelweg niet aansluiten bij wat er in de praktijk nodig is.

Hoe VIFA Enclosures helpt bij het monteren van componenten in een schakelkast

Een schakelkast monteren begint bij de juiste kast. Als de kast al is voorbereid met de juiste afmetingen, bevestigingspunten, uitsparingen en kabeldoorvoeren, gaat de montage op de werkvloer een stuk sneller en soepeler. Precies daar helpen wij bij.

Wat wij voor je kunnen doen:

  • Advies over de juiste kast voor jouw toepassing, inclusief materiaal, beschermingsgraad en uitvoering
  • Maatwerk behuizingen met voorgeboorde gaten, DIN-railbevestigingen, kabeldoorvoeren en andere klantspecifieke aanpassingen via moderne CNC-bewerkingstechnieken
  • Onafhankelijk advies op basis van meerdere Europese leveranciers, zodat we altijd de meest geschikte oplossing kunnen selecteren
  • Persoonlijk contact met korte communicatielijnen, zodat je snel antwoord krijgt op technische vragen
  • Begeleiding van selectie tot levering, ook bij complexe of afwijkende toepassingen

Heb je een specifieke vraag over jouw schakelkast of installatie? Bekijk onze oplossingen of vind jouw behuizing via onze zoekmachine. We denken graag met je mee.

Gerelateerde artikelen